Begeleiding aan hoogbegaafde kinderen
Het kan zijn dat je merkt dat je kind niet lekker in zijn vel zit. Misschien dacht of denk je daarbij niet direct aan hoogbegaafdheid. Wist je echter dat ouders of school soms op het verkeerde spoor zitten en een eventuele diagnose stellen op basis van (externaliserend) gedrag? Maar dat dit gedrag soms ook een uiting kan zijn van behoeftes waar niet aan voldaan wordt?
Ik probeer tot de kern van het probleem te komen. Kinderen ongelukkig zien, dat wil niemand. Daarnaast hebben hoogbegaafde kinderen zoveel mooie eigenschappen en talenten, ik wil graag bijdragen aan een positiever zelfbeeld door hun zelfkennis en begrip te vergroten en te ontdekken waar ze blij van worden.
Gedrag van hb kinderen
Soms valt hoogbegaafdheid bij een kind niet (direct) op, maar wel ander, vaak negatief, gedrag. Dit kan zich uiten in andere kinderen slaan, niet luisteren naar de meester of juf, slechte schoolresultaten halen terwijl jij denkt dat je kind de lesstof prima aan zou moeten kunnen.
Vaak zie je ook dat hoogbegaafde kinderen heel goed weten hoe ze zich in het openbaar ‘horen’ te gedragen en dat dus ook zo doen. Maar thuis, waar ze zich meestal het veiligst voelen, vliegt de deksel van de pan en komt alle frustratie er uit. Dit kan zich uiten in heftig gedrag, zoals schreeuwen, gillen, slaan of schoppen, dingen kapot maken, enz. Dit ‘primitieve’ gedrag kan je soms op het verkeerde spoor zetten, omdat je het misschien niet direct verwacht bij hb kinderen.
Echter kan het zijn dat ze zo met zichzelf in de knoop zitten, dat dit juist de uiting is waar jij als ouder mee te maken krijgt en 1 van de eerste (en vaak heftigste) signalen die je kind afgeeft, omdat het niet gelukkig is. Herken je dit gedrag? Dan is het belangrijk om hier iets mee te doen. Lees hier ook meer over bij ouderbegeleiding voor ouders van hoogbegaafde kinderen.
Ik besteed eerst aandacht aan de emotie en daarna aan het ‘probleem’.
Onderpresteren
Het signaal dat je kind onder presteert, is lang niet altijd duidelijk. Soms is er een verschil tussen wat jij als ouder bij je kind ziet en wat hij of zij op school laat zien. Het belangrijkste signaal van onderpresteren, is vaak juist het boze gedrag dat je kind thuis laat zien. Op school lijkt alles misschien in orde te zijn, maar dit betekent niet dat dit ook daadwerkelijk het geval is. Gedrag thuis kan voortkomen uit problemen op school en andersom.
Merk je dat de school van jouw kind kennis of de tools mist om beter aan te sluiten op de onderwijsbehoeftes van jouw kind? Ik bied ook hb begeleiding aan scholen en leerkrachten.
Kenmerken van (mogelijk) hoogbegaafde kinderen
Misschien ben je nog erg zoekende naar de behoeftes van je kind en wellicht zet bepaald gedrag, je op een dwaalspoor. Of iemand hoogbegaafd is, is officieel vast te stellen met een IQ test. Maar ook hierin kleven een aantal nadelen. Zo is het een moment opname, kan je kind faalangstig zijn of zich niet prettig voelen bij de tester. Misschien is je kind afgeleid door iets in de omgeving. Daarnaast hecht ik veel waarde aan de zijnskenmerken horende bij HB. Soms herken je HB kinderen eerder/beter als je goed kijkt naar deze kenmerken en bijpassend gedrag. Ik heb hieronder een aantal gedragskenmerken/kenmerken van het zijnsluik van hoogbegaafdheid in eigen bewoordingen weergegeven:
- Erg gevoelig zijn
- Een sterk rechtvaardigheidsgevoel
- Veel waarnemen om zich heen
- Vindingrijkheid
- Snelheid van denken/leren
- Een kritische instelling naar zichzelf
- Moeite met het aangaan van sociale contacten.
Cognitieve kant van hoogbegaafdheid
De cognitieve kant van hoogbegaafdheid, daar zijn de meeste mensen wel mee bekend:
- Intellectuele capaciteiten
- Creativiteit (niet altijd letterlijk, maar bv. ook in het creeren van iets of het bedenken van oplossingen)
- Motivatie
Deze kenmerken kunnen je ook op een dwaalspoor zetten. Wat denk je van een kind dat onderpresteert? Hierbij zijn de intellectuele capaciteiten niet (direct) zichtbaar. En de motivatie kan ook ver te zoeken zijn, indien een kind onvoldoende wordt uitgedaagd of de manier van lesgeven/de lesstof hem niet aan staat. Indien ouders of school een vermoeden hebben van hoogbegaafdheid, dan is dat voor mij voldoende om met het kind aan de slag te gaan.